Het doel is om informatie te geven die direct inzicht geeft in de structuur van de melodie.
Dat betekent dat iemand die de analyse voor het eerst ziet moet kunnen onderscheiden van hoofd- en bijzaken zijn.
Ook de vorm van het geanalyseerde stuk moet direct blijken uit de analyse, dit geeft essentiele context aan alle elementen die in de analyse zijn opgenomen.
De melodische modellen zijn het gemeenschappelijk vocabulair die ons in staat stellen over melodie te communiceren.
De voorbeeld uitwerking van gehoortraining 1 kunnen we ook hier goed gebruiken. Zing voor je verder gaat eerst eens de melodie. Als je een paar minuten de tijd hebt is het zelfs nog beter om een paar oefeningen van gehoortraining 1 uit te voeren.
X:1
%%annotationfont Times 6 %T:title
%C:composer
M:3/4
%change only the field L: when using ABC
L:1/16
K:C clef=treble
"1"C4 D4 E4 | "2"D48/4 || "3"E4 D4 E4 | "2"D48/4 | "1"C48/4 |]
In de analyse van deze melodie pakken we de belangrijkste noten voor het verloop van de melodie en zorgen dat we deze ruimte geven. De noten die de melodie aankleden geven we weer met een korte notenwaarde. Deze notenwaarden staan los van de lengte van de noten en zijn slechts gebruikt om te differentieren tussen meer en minder belangrijke noten.
X:1
%T:title
%C:composer
M:3/4
%change only the field L: when using ABC
L:1/16
K:C clef=treble
"1"(C16 D0 E0) "2"D16 || "3"(E16 D0 E0) "2"D16 "1"C16 |]
1 - 2 || 3 - 2 - 1
De bogen verduidelijken de relatie van de versieringsnoten. Het verbindt de versieringsnoten aan de hoofdtonen waar ze een omspeling van zijn.
We luisteren naar een voorbeeld uit de literatuur, Einaudi's I Giorni. Met die zoektermen makkelijk te vinden op yourtube.
Het valt waarschijnlijk gelijk op dat er een herhaling van melodisch materiaal plaatsvindt in de bovenstem. Op een zeker moment is de herhaling een terts hoger. Hier kunnen we zeggen dat een tweede deel begint.
Het eerste deel bestaat dan uit vier keer dezelfde melodische lijn.
De alleerste keer dat deze lijn klinkt zijn de hoofd en bijzaken makkelijk te scheiden, er is vrijwel geen sprake van versiering en alle tonen kunnen we makkelijk opnemen in een analyse van het melodisch verloop. Hoofdtonen in Bmineur: 3 - 2 - 1.
X:1
%T:title
%C:composer
M:4/4
L:1/16 K:D clef=treble x0 x0 "3"d16 x8 "2"c16x8 "1"B16 x8||
De tweede keer dat we deze die tonen horen worden de meer omspeeld. Dit geeft ons de kans om de hoofd en bijzaken goed inzichtelijk te maken.
X:1
%T:title
%C:composer
M:4/4
L:1/16 K:D clef=treble x0 B0 c0 "3"d16 x8 "2"c16 x8 x0 x0 "1"B16 x8||
De derde en vierde iteraties kennen iets meer versiering. Doordat we als luisteraars eerst de uitgeklede versie hebben gehoord kunnen we makkelijk onderscheiden wat de onderliggende structuur is.
X:1
%T:title
%C:composer
M:4/4
%change only the field L: when using ABC
L:1/16 K:D clef=treble c0 B0 c0 "3"d16 x8"2"c16x8 ; d0 c0 "1"B16x8 ||;x0 B0 c0 "3"d16 x8 x0 "2"c16 x8 e0 d0 c0 "1"B16 x8||
We zouden nog meer zaken kunnen opnemen in de analyse en namen kunnen geven aan de versieringen. Kijk daarvoor bijvoorbeeld bij analyse aan de hand van melodische modellen. Voor nu is de boodschap dat een overzichtelijke structuur met duidelijke hoofdelementen een goed startpunt is. Liever iets minder informatie als dat een heldere analyse opleverd.
Als we deze vier frasen samen deel A noemen dan kunnen we de vorm nog iets meer definieren door het A/1 en A/2 te noemen. Dat we dit als een kleinere onderverdeling ervaren komt door iets dat we nog niet in onze analyse hebben opgenomen maar dat wel belangrijk is voor het spanningsverloop van de melodie. Halverwege A/1 en halverwege A/2 wordt een voorhouding gebruikt. Deze heeft tot effect dat de 3-2-1 niet als afsluiting wordt ervaren. Aan het eind van A/1 en A/2 land de melodie op de eerste tel op 1, dit heeft een veel sterker afsluitend effect.
X:1
%T:title
%C:composer
M:4/4
%change only the field L: when using ABC
L:1/16
K:D clef=treble x0x0"3"d16 x8 "2"(c16x8 c0) "1"B16 x8 : x0 B0 c0 "3"d16 x8 "2"c16 x8x0x0"1"B16 x8 | c0 B0 c0 "3"d16 x8"2"(c16x8 d0 c0 )"1"B16x8 : x0 B0 c0 "3"d16 x8x0 "2"c16 x8 e0 d0 c0 "1"B16 x8||<
Kort opgrschreven:
3 - 2 - 1 | 3 - 2 - 1 || 3 - 2 - 1 | 3 - 2 - 1