Popgeschiedenis les 6
Folkmusic, FolkRock en Flower Power
Folkmuziek werd op het eind van de vijftiger jaren populair onder de Amerikaanse studenten. De reden hiervoor is te zoeken in het feit dat de zanger Pete Seeger geboycot werd door de media na de heksenjacht van senator McCarthy op alles wat zogenaamd links was en alleen nog kon optreden op universiteiten. In 1950 was Pete Seeger bereid gevonden om een wekelijkse TV-show te verzorgen met behulp van zijn groep The Weavers. Met deze groep had hij enig commercieel succes door de uitvoering van het nummer “Goodnight Irene” van Leadbelly. Toen de sponsor er echter achterkwam dat zij protestliederen zongen, werd de samenwerking abrupt opgezegd. Het duurde vervolgens 17 jaar voordat Seeger en zijn muziek weer in aanmerking kwamen voor uitzending op TV.
Bob Dylan ( werkelijke naam: Robert Zimmerman, 1941 ) putte zijn inspiratie direct uit de Blues en vergaarde een grote schare volgelingen. Hij bewonderde met name de protestzanger Woody Guthrie (1912-1967), die met gebruikmaking van traditionele melodieën uit Oklahoma en Texas protestliederen schreef. Binnen korte tijd was hij de voorman van een stijl waarbij de muziek als propagandawapen ingezet kon worden. De protestsongs waren gericht tegen de moderne consumptiemaatschappij, tegen armoede in de wereld, tegen de oorlog etc.. De doorbraak van Bob Dylan was op het Newport Folkfestival van 1963. Onder invloed van de Beatmuziek werd Dylan steeds meer een rocker en ging hij er zelfs toe over electrische gitaar te spelen ( tot grote ontzetting van zijn fans ). Zo creëerde hij de FolkRock en liet hij zich vanaf 1967 begeleiden door The Band.
De talentvolle protestsinger Joan Baez, die veelvuldig samenwerkte met Dylan, besloot om regelmatig voor niets op te treden omdat anders het geld terecht zou komen bij de belasting voor de aankoop van wapens.
Flower Power
De tweede helft van de zestiger jaren was de tijd van protest samengaand met experimenten op muzikaal gebied en op het gebied van drugs, sex en oosterse religies. Dit vond voornamelijk plaats aan de westkust van de V.S., in Los Angeles en San Francisco. De muziek was veelal Rock met folk- en Blues-invloeden en ontstaan onder invloed van het gebruik van hasj en LSD. “Love and Peace” waren de stopwoorden van de hippies en dit werd gesymboliseerd met veel bloemen.
Vanuit de Undergroundcultuur van San Francisco kwamen The Doors naar voren met zanger Jim Morrison (1943-1971). Zijn anarchistische teksten en dito houding, zijn ongeremde voorkeur voor sex en drugs en zijn voortijdige dood deden hem al gauw tot een legende uitgroeien.
Ook uit San Francisco kwamen Jefferson Airplane en Janis Joplin { (1943-1970) ; eerst bij de Big Brother & Holding Company }. Haar korte leven vol overdadig drugsgebruik is verfilmd ( The Rose met actrice Bette Midler).
Jimi Hendrix (1942-1970), in zijn tijd beschreven door the New York Times als de zwarte Elvis Presley, was een fel voorstander van de legalisering van marihuana (pot). Hij was deels van Mexicaanse, deels van zwarte afkomst, en het kleinkind van een Cherokee. Aan het begin van zijn loopbaan speelde hij met nagenoeg iedere bekende muzikant, zoals bijvoorbeeld Little Richard, B.B. King, Ike en Tina Turner en King Curtis. Op een avond werd hij in Café Wha? in de Greenwich Village ( New York ) gehoord door Chas. Chandler van The Animals. Deze Chandler bracht Hendrix in Londen in contact met enkele muzikanten en zorgde voor optredens in Londense clubs met zijn Experience. Gaandeweg werd Hendrix met zijn felle gitaarspel de personificatie van de moderne zwarte muziek. Hij schroomde niet zijn gitaar op het podium in brand te steken. Jimi Hendrix heeft een zeer grote invloed uitgeoefend op Rock- én Jazzmuzikanten.
De Verenigde Staten nemen het voortouw weer over van Engeland.
Vanaf dit moment had de V.S. zelf weer de touwtjes in handen na de verovering door The Beatles en lieten Engelse bands zich weer beïnvloeden door Amerikaanse voorbeelden. Ook The Beatles kwamen onder invloed van de psychedelische Flower Power-stroming en zij gingen naar India en sloegen aan het experimenteren met vorm en harmonie ( George Harrison leerde Sitar spelen van Ravi Shankar). Uiteindelijk leidde dit tot de uitgave van één van hun belangrijkste albums: het allereerste conceptalbum in de Popmuziek: Sgt .Pepper’s Lonely Hearts Club Band.
Door de ontwikkeling van synthesizers wordt het eenvoudiger om symfonische klanken te bewerkstelligen. Eerst werd gebruikgemaakt van de mellotron; een toetsenbord met achter elke toets een magnetisch band dat een strijkers- of koorklank ten gehore kon brengen. Erg omslachtig, maar door de moderne synthesizer wordt het zeer eenvoudig om de muziek van een volle symfonische klank te voorzien. Een van de eerste toegepaste synthesizers is de Moog-synthesizer dat een karakteristieke klank heeft, maar nog wel monofoon (enkelstemmig) geluid geeft. Incidenteel werd de theremin toegepast, een uitvinding van de Russiche ingenieur Leo Theremin. Behalve in sommige nummers ( bijvoorbeeld in het nummer ‘Good Vibrations’ van The Beach Boys ) werd de theremin vooral gebruikt in Amerikaanse Science-fiction-films uit de vijftiger jaren. Dit apparaat wordt bespeeld zonder het instrument aan te raken ! In Nederland is Fay Lovsky gespecialiseerd op dit moeilijk te bespelen instrument.
De Seventies.
Halverwege de 70-er jaren breekt de Disco-rage los, bestaande uit opzwepende simpele dansmuziek met een constante drumbeat. Iets waaruit later de House-muziek zal ontstaan. De Philly-soul ( van producers Gamble en Huff uit Phildelphia ) levert basismateriaal voor zangers als Barry White, Donna Summer en Gloria Gaynor; de funk van George Clinton ( alias Dr. Funkenstein ) de baspatronen. De Discomuziek breekt wereldwijd door met de dansfilm ‘Saturday Night Fever’ ( met John Travolta en muziek van The Bee Gees ).
In de 70-er jaren is weer een teruggang te bespeuren naar meer conservatief gedrag en materialistisch denken. De nadruk is inmiddels komen te liggen op makkelijk te verteren consumptiepop. Middle-of-the-Roadmuziek steekt de kop op. In deze atmosfeer komt nu ook de Glitter- of Glamrock naar voren met eenvoudige Rockmuziek, waarbij het uiterlijk het belangrijkste is. Voorbeelden zijn Gary Glitter, Alice Cooper, The Sweet en Mud. Toch wordt ook binnen de Glamrock een meer muzikaal-serieuze poging ondernomen door een artiest als David Bowie. Door de vercommercialisering worden nieuwe trends tegengehouden, totdat uiteindelijk na de Rock ‘n’ Roll en de Beatmuziek op het midden van de 70-er jaren een derde revolutie middels de Punk losbreekt.