4.1 Gevangen in vrijheid

Gevangen in vrijheid
Na de Tweede Wereldoorlog is er een periode van wederopbouw in Europa, economisch herstel en groeiende welvaart. Tegelijk zijn er gespannen politieke verhoudingen tussen de Sovjet-Unie en de Geallieerden (Europa en VS). Deze Koude Oorlog, in toom gehouden door de permanente dreiging van een atoomoorlog, vergrootte de Amerikaanse invloed in West-Europa. In filosofisch opzicht was het existentialisme (Sartre) invloedrijk: het besef dat men is veroordeeld om te kiezen, zelfs wanneer er geen morele zekerheid is (bijvoorbeeld ervoor moeten kiezen de atoombom in te zetten om de oorlog te beëindigen), men is gevangen in vrijheid.
De Koude Oorlog betekende een scherpe tegenstelling tussen het vrije Westen en de totalitaire communistische landen. De door die regimes opgelegde sociale functie voor kunst en muziek stimuleerde in West-Europa en Amerika juist de autonome ontwikkeling van kunst. De sociale vervreemding van de avant-garde werd onder deze omstandigheden niet als afkeurenswaardig gezien.